Brief herindelingen minister Donner 30 september
Deze brief van minister Donner aan de Tweede Kamer willen wij u graag voorleggen want dit betekent dat het herindelingsadvies op basis van de K5-gemeenten opnieuw ter discussie staat en de herindeling van de Krimpenerwaard is uitgesteld tot (minimaal) 2014. Voor de D66 fractie in Schoonhoven geen verrassing. Het benodigde draagvlak ontbreekt namelijk. We zullen, zoals ook in ons verkiezingsprogramma staat, blijven pleiten voor een kleinere herindeling (Schoonhoven, Bergambacht en Vlist) en voor de tussenliggende tijd tot de herindeling pleiten voor hechte(re) samenwerking op K5-niveau.
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG
Datum 30 september 2011
Betreft Herindelingsadviezen Goeree-Overflakkee, Krimpenerwaard, Molenwaard
en Kop van Noord-Holland
Pagina 1 van 4
Programma Krachtig
Bestuur
-
Schedeldoekshaven 200
2511 EZ Den Haag
Postbus 20011
2500 EA Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Contactpersoon
Anja Niewind
T 070 - 426 7390
Kenmerk
2011-2000391931
Begin juli 2011 heeft de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken uit uw Kamer
vragen gesteld aan de regering over mijn brieven van 16 juni 2011 met betrekking
tot de herindelingsadviezen Goeree-Overflakkee, Krimpenerwaard, Molenwaard en
Kop van Noord-Holland (Bijlagen bij Kamerstukken II 2010/11, 28 750, nr. 27).
Tijdens het Algemeen Overleg op 24 mei 2011 over de drie controversieel
verklaarde wetsvoorstellen tot gemeentelijke herindeling, heeft de vaste commissie
mij gevraagd om op zo kort mogelijke termijn helderheid te verschaffen over het
vervolg op de door mij ontvangen herindelingsadviezen die zien op herindeling per
1 januari 2013. Op 16 juni 2011 heb ik de Kamer de afschriften gestuurd van mijn
brieven aan de colleges van gedeputeerde staten van de provincies Noord-Holland
en Zuid-Holland inzake deze herindelingsadviezen. In deze brieven heb ik
aangegeven voornemens te zijn aan de ministerraad wetsvoorstellen voor te leggen
met betrekking tot de gemeentelijke herindelingen Goeree-Overflakkee,
Molenwaard en het westelijk deel van de Kop van Noord-Holland, maar met
betrekking tot de Krimpenerwaard geen voorstel tot gemeentelijke herindeling te
zullen bevorderen.
Het sturen van afschriften van brieven aan gedeputeerde staten aan de Kamer is
ongebruikelijk. Een gedachtewisseling met de Kamer over door de minister
ontvangen herindelingsvoorstellen maakt geen onderdeel uit van de Arhiprocedure.
De Wet arhi verplicht de minister om een besluit te nemen over een
ontvangen herindelingsadvies en ingeval van een positief besluit een daartoe
strekkend wetsvoorstel aan de ministerraad te zenden (art. 18). Dat zal ik
binnenkort doen voor de herindelingsadviezen Goeree-Overflakkee, Molenwaard en
de Kop van Noord-Holland. Beantwoording van de vragen van de vaste commissie
met betrekking tot deze herindelingsadviezen is op dit moment dan ook niet aan de
orde. Ik kan niet vooruit lopen op de besluitvorming in de ministerraad. Indien de
ministerraad instemt met deze herindelingsvoorstellen, zullen deze voorstellen de
wetsprocedure doorlopen in welk kader de vragen van de Kamer aan de orde zullen
komen.
Hierna zal ik derhalve alleen nader ingaan op de gestelde vragen die gaan over de
procedure en over het herindelingsadvies Krimpenerwaard.
Procedure
Voor het antwoord op de vragen van de leden van de VVD-fractie over de betekenis
van een herindeling die ‘van onder op’ tot stand komt en over de criteria waarop de
minister de voorstellen toetst, evenals de vragen van de leden van de fracties van
D66 en de ChristenUnie over het toetsingskader dat de regering voor gemeentelijke
herindeling hanteert, verwijs ik naar het op 12 juli 2011 aan de Kamer
toegestuurde, aangepaste Beleidskader gemeentelijke herindeling (Kamerstukken
II 2010/11, 28 759, nr. 28). Hiermee heb ik voldaan aan de wens van de leden van
de fractie van de ChristenUnie om het aangepaste Beleidskader aan de Kamer te
zenden voordat zij de wetsvoorstellen behandelt.
Voor de goede orde merk ik op dat de voorliggende wetsvoorstellen beoordeeld zijn
op basis van het vorige Beleidskader en het huidige aangepaste Beleidskader.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering overleg heeft gevoerd met de
provincie Zuid-Holland over de herindelingsvoorstellen Krimpenerwaard en Goeree-
Overflakkee.
Bij brief van 16 juni 2011 heb ik de provincie Zuid-Holland in kennis gesteld van
mijn besluiten met betrekking tot deze herindelingsadviezen. De provincie Zuid-
Holland heeft mij gevraagd om een nadere toelichting met betrekking tot het
herindelingsadvies Krimpenerwaard. Ik heb hierover begin september 2011 contact
gehad met gedeputeerde staten van de provincie Zuid-Holland. Op 15 augustus heb
ik een werkbezoek gebracht aan Goeree-Overflakkee om mij nader op de hoogte te
stellen van de standpunten van de betrokken gemeentebesturen. De uitkomsten
van dit werkbezoek heb ik meegewogen in mijn definitieve besluitvorming.
De leden van de fracties van D66 en de PvdA constateren dat er bij gemeentelijke
herindelingen meer dan twee bestuurslagen betrokken zijn. Dit roept bij hen de
vraag op wie gaat over gemeentelijke herindeling
.Op grond van de Grondwet en de Wet arhi zijn er op dit moment drie bestuurslagen
betrokken bij gemeentelijke herindeling. De vragen van deze fracties zijn in lijn met
het onderzoek naar de ervaringen van overheden met de Wet arhi dat ik in juni
2011 naar de Kamer heb gestuurd. In dit onderzoek wordt geconstateerd dat
gemeentelijke herindelingen uiterst complexe processen zijn, onder andere
vanwege de betrokkenheid van de drie bestuurslagen en dat dit strijdig is met het
uitgangspunt van het regeerakkoord dat er per beleidsterrein ten hoogste twee
bestuurslagen betrokken zijn bij hetzelfde onderwerp. Dat laat overigens onverlet
dat duidelijk is waar op dit moment de verantwoordelijkheid ligt; die ligt ingevolge
artikel 123 van de Grondwet bij de wetgever.
De leden van de SGP-fractie informeren of de regering ook samenwerking als
alternatief voor herindeling heeft overwogen.
De herindelingspraktijk laat zien dat de bij een herindelingsvoorstel betrokken
gemeenten nagenoeg altijd al samenwerkten voordat tot herindeling wordt
overgegaan. Een van de reden voor gemeentelijke herindeling is meestal dat deze
samenwerking onvoldoende resultaten heeft opgeleverd in termen van versterking
van de bestuurskracht van de betrokken gemeenten. Wel is het zo dat de regering
toetst of samenwerking als reëel alternatief voor de herindeling in ogenschouw is
genomen.
Krimpenerwaard
De leden van de fracties van de VVD, de PvdA en de SGP stellen vragen over het
bestuurlijk draagvlak voor deze herindeling bij de betrokken gemeenten.
Gemeentelijke herindeling is een uiterst complex proces, dat veel van de betrokken
gemeenten vraagt. Er is een breed draagvlak nodig bij de betrokken gemeenten.
Ervaringen uit het verleden leren dat herindelingen waarvoor geen breed draagvlak
bestaat in de praktijk zeer moeizaam verlopen. Het instrument van gemeentelijke
herindeling mag derhalve niet lichtvaardig worden ingezet. In mijn brief aan de
provincie Zuid-Holland heb ik aangegeven dat de gemeenten in de Krimpenerwaard
sterk verdeeld zijn en er aldus geen breed bestuurlijk draagvlak voor deze
herindeling bestaat. Deze conclusie baseer ik op het feit dat van de vijf betrokken
gemeenteraden er twee tegen deze herindeling zijn.
De leden van de VVD-fractie vragen of ik bereid ben om zo spoedig mogelijk een
wetsvoorstel bij de Tweede Kamer in te dienen.
Hiervoor heb ik reeds aangegeven dat ik heb besloten om geen voorstel met
betrekking tot gemeentelijke herindeling in de Krimpenerwaard aan de ministerraad
voor te leggen.
De leden van de de VVD-fractie vragen voorts of de beoogde herindeling per 1
januari 2013 in gevaar komt. En zo ja wat dat betekent dat voor de door de
gemeenten gemaakte kosten.
De herindeling zal niet per 1 januari 2013 kunnen plaatsvinden, gelet op de tijd die
nodig is voor een zorgvuldig wetgevingsproces. De kosten die de betrokken
gemeenten tot nu toe hebben gemaakt worden vergoed indien de herindeling
plaatsvindt via de tijdelijke verdeelmaatstaf herindeling.
De leden van alle fracties informeren naar de inhoudelijke onderbouwing van het
herindelingsadvies.
Uit het herindelingsadvies blijkt niet dat er grote problemen zijn met de
bestuurskracht van de betrokken gemeenten. In het herindelingsadvies wordt wel
aangegeven dat het financieel perspectief van de gemeente Ouderkerk niet
optimaal is, maar inmiddels heeft deze gemeente de financiën op orde. Ook zijn er
in het gebied geen grote maatschappelijke of regionale opgaven die vanwege
onvoldoende bestuurskracht van de betrokken gemeenten niet adequaat opgepakt
kunnen worden. Het ontbreken van voldoende bestuurlijk draagvlak in combinatie
met het ontbreken van inhoudelijke noodzaak maakt dat deze herindeling niet
urgent is. Daarmee is een gedwongen gemeentelijke herindeling een te zwaar
middel.
De leden van de VVD-fractie en van de SGP-fractie informeren naar de reactie van
de provincie en de betrokken gemeenten in de Krimpenerwaard.
De provincie Zuid-Holland heeft mij gevraagd om een nadere toelichting op de
brief. Hierover heb ik gesproken met de verantwoordelijk gedeputeerde van de
provincie Zuid-Holland. Formele standpunten van de betrokken gemeenten naar
aanleiding van mijn besluit heb ik niet ontvangen.
De leden van de SP-fractie vragen zich af of de provincie het herindelingsadvies
moet herschrijven.
Zoals ik aangaf, gaat het om gebrek aan draagvlak, een tekort aan inhoudelijke
argumentatie en een gebrek aan urgentie voor deze herindeling. Een verbeterd
herindelingsadvies is derhalve een advies waarvoor meer draagvlak is bij de
betrokken gemeenten en waarin de inhoudelijke noodzaak en urgentie nader
worden onderbouwd. Dit verbeterde herindelingsadvies zal overigens ook door
provinciale staten moeten worden vastgesteld. Wanneer ik een verbeterd
herindelingsadvies ontvang, zal dit opnieuw worden getoetst aan het Beleidskader
gemeentelijke herindeling. Op grond hiervan zal ik dan een nieuwe afweging
maken.
De leden van de CDA-fractie informeren hoeveel tijd gedeputeerde staten en
provinciale staten van de provincie Zuid-Holland hebben om een verbeterd
herindelingsadvies vast te stellen. Ook vragen deze leden zich af hoe deze stap zich
verhoudt tot de Wet arhi.
Ik heb daaraan geen tijdslimiet verbonden. Wel is het, met het oog op het
financieel toezicht waar de gemeenten nu onder staan, belangrijk dat de provincie
op korte termijn duidelijkheid verschaft over de vervolgprocedure. De Wet arhi
geeft geen afzonderlijke regels voor deze situatie.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen zich af waarom de minister er
niet voor heeft gekozen om het herindelingsproces stop te zetten
.Stopzetten van de procedure was inderdaad ook een mogelijkheid geweest.
Echter in deze unieke situatie leek het mij beter om de provincie Zuid-Holland, die
het initiatief heeft genomen tot deze herindeling en de regionale situatie het beste
kent, te laten beslissen wat er nu het beste kan gebeuren.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J.P.H. Donner
Meer nieuws
- Sport BSO officieel geopend 13-3-2012
- Spies wil geen herindeling Krimpenerwaard 13-3-2012
- Aangenomen moties/initiatieven afgelopen maand 2-3-2012
- Sven Sonneveldt overleden 29-2-2012
- eerste paal onder woningbouwlocatie BOL in Schoonhoven 26-1-2012
- D66 raadsadvies aan minister Spies 24-1-2012
- Fakkelwake Amnesty 9 dec Haven 5-12-2011
- Algemene beschouwingen D66 begroting 2012 11-11-2011
- Herindeling Krimpenerwaard toch dichterbij 11-11-2011
- Brief herindelingen minister Donner 30 september 5-10-2011
word lid